Waarom je kind blokkeert bij een uitdaging

October 9, 2019

En hoe jij en de leerkracht kunnen helpen:

 

De Succesformule van onze Superhelden

 

We zijn ons allemaal bewust van het feit dat leren gepaard gaat met uitdagingen aangaan. Ouders en leerkrachten zoeken dus dagelijks naar hoe ze het kind in kwestie kunnen prikkelen om de leerzone in te stappen. En toch, ondanks heel veel moeite - soms komt er zelfs een groepstraining aan te pas - blijft het blijkbaar een hardnekkig iets voor veel kinderen. In gesprek met het kind merk ik dat ze er goesting in hebben, hoe kunnen we hen dan toch helpen? 

 

In deze blog heb ik een paar tips uit ons nieuwe boek voor je. Onze Superhelden nemen je kind en de leerkracht onder hun vleugels. Ze tonen met allerlei oefeningen hoe het kind kan groeien in het leren. Slim onderpresteren aanpakken gaat immers over groeien in het aangaan van uitdagingen, groeien in leren over jezelf en op school. 

 

Eerst een beetje kaderen, want dat is wat slimme kinderen nodig hebben. Jij hebt vast en zeker ook al de woorden "zomaar" en "daarom" lang geleden uit je woordenschat verbannen. Je slimme kind laat het daar toch niet bij, die heeft uitleg nodig. Dit kind doet niet zomaar iets, het wil weten waarom, waar het naartoe leidt, hoe het werkt, ... Toch?!

Dat doe je thuis spontaan, toch vermoeidheid toe en er voorbij. Op school is dat anders, de leerkracht heeft die duiding wel in de lesvoorbereiding maar gebruikt dit op de achtergrond. Juf of meester gaat niet aan de kinderen uitleggen waarom ze zo of zo reageren, hoogstens wordt een bepaalde oefening geduid. Ik kan me voorstellen dat het ook wel de boel vertraagt mocht je de 100 vragen die het slimme kind heeft allemaal moeten beantwoorden vooraleer er kan van start gegaan worden. Dus, structureert de leraar het lesgebeuren ... en dat werkt voor de meeste leerlingen best goed. Alleen onze slimme kinderen zijn niet zo volgzaam, laat een grote behoefte aan autonomie nu eenmaal een basis persoonlijkheidskenmerk zijn van hoogbegaafdheid. Daarbij zijn deze slimme kinderen niet steeds succesvolle leerlingen. Ze oefenen niet met de leervaardigheden, hun behoefte ligt anders: ze willen weten, kennis verzamelen. Op school moet heel wat herhaald worden en ingeslepen. Ze snappen niet waarom dat nodig is. Niemand legt ze dit ook uit. Wij doen dat wel, en vanaf nu zit dat ook in een boek voor de leerkracht en in het werkboek voor het kind. Ophélie en ik hebben doelgericht gekeken naar wat slimme onderpresteerdertjes nodig hebben én hoe wij hun leerkrachten werkvormen konden aanreiken om een doelgericht leerpad te bewandelen dat weg gaat (of blijft) van onderpresteren. 

Uit dit boek heb ik de Succesformule gehaald, die vind je hier. 

 

 

Een beetje achtergrondinfo

 

Ophélie en ik hebben 2 jaar aan dit project gewerkt, in de laatste fase spraken we Seamoose aan om onze Superhelden tot leven te brengen. Seamoose heeft prachtige tekeningen gemaakt die kind en volwassene inspireren. Wij wilden onze Superhelden laten spreken tegen het kind. We ontwikkelden een tool - het is een uitgebreid lesprogramma geworden - voor de leerkracht om met onze tips op een toegankelijke manier aan de slag te gaan. We weten hoe druk deze mensen het hebben, dus hebben we het klaargemaakt voor hen.

 

Elke FOCUS (les) start met wat achtergrondinfo voor de leerkracht, zo wordt deze ook deskundig in het slim aanpakken van onderpresteren. We maakten onze kennis helder, in leerkrachtentaal en voorzien elke FOCUS van een aantal oefeningen die ze met hun leerlingen kunnen uitvoeren. Net genoeg praktijktheorie en handvatten, doelgericht voor de les. Voldoende ruimte voor de leerkracht om keuzes uit te maken. Elke FOCUS is af, je kan ze allemaal inzetten of je haalt er eens eentje uit. 

 

De succesformule

 

Je kind heeft volgende tools nodig om tot succes te komen: uitdagingen, hulp kunnen en durven vragen, stimulerende motivatie, heldere doelen en een dosis zelfvertrouwen. Een beetje van alles maakt al een mooi geheel. Je zal niet voor elk kind evenveel op 1 vaardigheid moeten inzetten, soms is er best wel wat aanwezig en heeft het kind nog een ruggesteuntje nodig. 

 

Ik geef je een paar voorbeelden van onze Superhelden. De kinderen in de praktijk vormden onze inspiratie: we wilden hen op weg helpen. Hun leervraag werd niet steeds goed begrepen op school. Leerkrachten reikten ons aan: "we bieden uitdagend materiaal aan en toch gaat hij die systematisch uit de weg". Het antwoord bieden op hun vraag "hoe kan ik dit kind toch verleiden tot een sprong in de leerzone?" was onze drijfveer. 

 

Onze Superhelden

 

De Superhelden uit ons jongerenboek kregen een verjongingskuur, ze bleven lekker stoer (met dank aan Seamoose) en wij maakte ze iets persoonlijker. Je maakt kennis met Olivia Oogappel, Erik Eigenzinnige, Peter Perfectionist, Anna Angstige en Ulrike Uitsteller. Zij nemen je mee in hun verhaal en reiken je tips aan: hoe zij uit het onderpresteren wegblijven. Voor de leerkracht is er een handleiding met achtergrondinfo, alle werkvormen en keuzes die ze kunnen maken. De leerling heeft een eigen werkboek waar de Superhelden het kind leiden naar het ontwikkelen van een  eigen succesformule. 

 

Anna ervaart veel spanning in haar hoofd en buik wanneer zij uitdagingen moet aangaan. Ze twijfelt of ze het kan, ze ziet niet meteen hoe ze het moet aanpakken. Anna leert dat je stress kan ontladen, dat er helpende actie is die werkt voor jou!

 

Olivia houdt zich lang klein. Ze past zich netjes aan de verwachtingen aan, niet meer maar ook niet minder. De leerkracht kan dan ook niet zien dat ze eigenlijk best meer in haar mars heeft. Olivia heeft nog niet geoefend met vragen stellen, want ze heeft tot nu toe altijd op zeker gespeeld. Olivia leert het kind vragen te stellen. 

 

Erik mist heldere doelen: waar leidt het allemaal heen? Hij wil weten wat het nut is van een opdracht, maar ook hoe het werkt. En kan/mag het ook anders? Erik wil het liefste zelf ontdekken. Dat is OK, maar een beetje richting krijgen is wel handig (en sneller). 

 

Ulrike zoekt een dosis motivatie, ze stelt uit en uit. Hoe te beginnen, lijkt haar grootste knelpunt. Ulrike werkt inmiddels met een heel eigen planning. Ze heeft meer vrije tijd en kan er vooral meer van genie